Zasady korzystania z zasiłku opiekuńczego

Zasiłek opiekuńczy przysługuje bez okresu wyczekiwania, tj. od pierwszego dnia, od którego osoba podlega ubezpieczeniu chorobowemu. Można go otrzymać pod warunkiem, że nie ma innego członka rodziny, który może zapewnić opiekę. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy sprawujesz opiekę nad dzieckiem chorym w wieku do 2 lat. W przypadku tym zasiłek przysługuje nawet, gdy są inni członkowie rodziny, którzy mogą zapewnić opiekę.

Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy?

Zasiłek opiekuńczy przysługuje osobie, która jest objęta ubezpieczeniem chorobowym w ZUS, czyli:

  • jest pracownikiem,
  • jest członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych,
  • wykonuje pracę nakładczą,
  • wykonuje pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy - zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług albo współpracuje z osobą, która wykonuje taką umowę, lub pracuje na podstawie umowy uaktywniającej, np. jest nianią,
  • prowadzi pozarolniczą działalność lub współpracuje z osobą, która prowadzi taką działalność,
  • wykonuje odpłatnie pracę, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
  • odbywa służbę zastępczą,
  • jest duchownym.

Nad kim można sprawować opiekę?

Opiekę można sprawować nad:

  • dzieckiem – własnym, małżonka, dzieckiem przysposobionym i dzieckiem przyjętym na wychowanie i utrzymanie,
  • członkiem rodziny, za którego uważa się: małżonka, rodziców, rodzica dziecka, ojczyma i macochę, teściów, dziadków, rodzeństwo, wnuki oraz dzieci w wieku powyżej 14 roku życia (jeżeli pozostajesz z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym w okresie sprawowania opieki).

Powody, dla których można ubiegać się o zasiłek opiekuńczy.

Zasiłek opiekuńczy można otrzymać, gdy musisz sprawować opiekę nad:

A. dzieckiem zdrowym w wieku do ukończenia 8 lat, w sytuacji, gdy:

  • został zamknięty żłobek, klub dziecięcy, przedszkole, szkoła, do których uczęszcza Twoje dziecko,
  • konieczność izolacji dziecka z powodu podejrzenia o nosicielstwo choroby zakaźnej,
  • choroba niani (z którą jest zawarta umowa uaktywniająca lub dziennego opiekuna, który opiekuje się dzieckiem,
  • poród lub choroba Twojego małżonka lub rodzica Twojego dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem, a poród lub choroba uniemożliwia tę opiekę,
  • pobyt w szpitalu albo innej placówce leczniczej Twojego małżonka lub rodzica Twojego dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem;

B. dzieckiem niepełnosprawnym (tj. dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji), które nie ukończyło 18 lat, jeśli wystąpiła jedna z następujących sytuacji:

  • poród lub choroba Twojego małżonka lub rodzica Twojego dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem, jeśli poród lub choroba uniemożliwia im opiekę,
  • pobyt w szpitalu albo innej placówce leczniczej Twojego małżonka lub rodzica Twojego dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem;

C. chorym dzieckiem niepełnosprawnym, które nie ukończyło 18 lat;

D. chorym dzieckiem;

E. innym niż dziecko chorym członkiem rodziny,

F. nowo narodzonym dzieckiem w okresie 8 tygodni po porodzie, jeżeli ubezpieczona matka dziecka, która pobiera zasiłek macierzyński:

  • przebywa w szpitalu,
  • porzuciła dziecko,
  • ma orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji,
  • ma orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym.

Jak długo można pobierać zasiłek opiekuńczy?

W ciągu roku kalendarzowego łączny okres wypłat zasiłku opiekuńczego z powodu opieki nad dziećmi i innymi członkami rodziny z różnych przyczyn nie może przekroczyć 60 dni. Limit ten odnosi się do wszystkich członków rodziny uprawnionych do zasiłku, niezależnie od ich liczby oraz niezależnie na liczbę dzieci i innych członków rodziny wymagających opieki.

Zasiłek przysługuje nie dłużej niż przez:

  • 60 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opiekujesz się zdrowym dzieckiem do lat 8 lub chorym dzieckiem do lat 14, w tym także dzieckiem niepełnosprawnym w tym wieku,
  • 14 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opiekujesz się dzieckiem w wieku ponad 14 lat lub innym chorym członkiem rodziny,
  • 30 dni w roku kalendarzowym, jeśli opiekujesz się:

- chorym dzieckiem niepełnosprawnym, które ukończyło 14 lat ale nie ukończyło 18 lat,
- dzieckiem niepełnosprawnym, które ukończyło 8 lat, ale nie ukończyło 18 lat, jeśli Twój małżonek lub rodzic Twojego dziecka nie może tej opieki sprawować.

Powyższych limitów nie zalicza się do okresu opieki sprawowanej nad nowo narodzonym dzieckiem w okresie 8 tygodni po porodzie, jeśli ubezpieczona matka dziecka:

  • przebywa w szpitalu,
  • porzuciła dziecko,
  • ma orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji,
  • ma orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym.

Zasiłek wówczas przysługuje maksymalnie przez 8 tygodni, tj. do 56 dnia życia dziecka, ale zasiłek ten nie jest związany z rokiem kalendarzowym i nie wlicza się go do limitu dni opieki, które przysługują na dany rok kalendarzowy.

Kiedy nie należy się zasiłek opiekuńczy?

Zasiłek opiekuńczy nie przysługuje wówczas, gdy:

  • masz prawo do wynagrodzenia na podstawie szczególnych przepisów,
  • korzystasz z urlopu wypoczynkowego, bezpłatnego czy wychowawczego,
  • jesteś tymczasowo aresztowany lub odbywasz karę pozbawienia wolności,
  • korzystasz ze zwolnienia lekarskiego od pracy,
  • wykonujesz inną pracę zarobkową.

Wysokość zasiłku opiekuńczego

Miesięczny zasiłek opiekuńczy wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku. Należy się za każdy dzień, w którym sprawujesz opiekę, również za dni ustawowo wolne od pracy. Podstawę wymiaru zasiłku stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone:

  • za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstała nieobecność,
  • za pełne kalendarzowe miesiące ubezpieczenia, gdy niezdolność do pracy powstała przed upływem 12 miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia,
  • jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem pierwszego miesiąca zatrudnienia lub gdy miesiąc ubezpieczenia jest nie pełny wówczas przyjmuje się wynagrodzenie określone w umowie o pracę lub w innym dokumencie potwierdzającym stosunek pracy.

Dokumenty niezbędne do uzyskania zasiłku opiekuńczego

  • zaświadczenie lekarskie wystawione formie elektronicznej ZLA – nad chorym dzieckiem lub członkiem rodziny,
  • druk Z-15A – gdy sprawujesz opiekę nad chorym dzieckiem, zdrowym dzieckiem do 8 roku życia, dzieckiem niepełnosprawnym do ukończenia 18 lat lub dzieckiem nowo narodzonym w okresie pierwszych 8 tygodni po porodzie,
  • druk Z-15B – gdy sprawujesz opiekę nad chorym członkiem rodziny, innym niż dziecko,
  • dodatkowe dokumenty:

- oświadczenie osoby ubezpieczonej o nieprzewidzianym zamknięciu żłobka, przedszkola lub szkoły w przypadku opieki nad dzieckiem w wieku do 8 lat,
- decyzja inspektora sanitarnego o konieczności izolacji dziecka z powodu podejrzenia choroby zakaźnej,
- zaświadczenia potwierdzającego poród, chorobę, pobyt w szpitalu Twojego małżonka lub rodzica dziecka, który stale opiekuje się dzieckiem,
- orzeczenie o niepełnosprawności w przypadku opieki nad chorym dzieckiem niepełnosprawnym, które ukończyło 14 lat, ale nie ukończyło 18 lat.


Opracowano na podstawie strony internetowej ZUS.

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki.

Rozumiem